Actiever redactie · 15 oktober 2026 · circa 3 minuten leestijd
Een indrukwekkende AI-demo kan zorgvuldig voorbereid zijn op precies de vragen die tijdens het gesprek worden gesteld. Dat maakt de demo niet waardeloos, maar het vertelt weinig over onbekende invoer, onderhoud of samenwerking. Een kleine werkproef helpt om het vakmanschap achter het resultaat te onderzoeken.
Evals zijn tests voor AI-systemen met invoer en beoordelingscriteria. Ze kunnen ook helpen een werkproef concreet te maken. Je beoordeelt daarbij de menselijke kandidaat: welke keuzes worden gemaakt, welke controles worden uitgevoerd en hoe wordt uitgelegd wat nog niet goed genoeg is?
Kies een taak die bij de functie past
Voor een agent engineer kan dat een kleine koppeling met een fictieve dienst zijn. Voor een prompt engineer past een extractietaak met vaste velden. Een data scientist kan een besluitvraag met een beperkte dataset onderzoeken. Laat de opdracht aansluiten op het werk dat iemand straks doet, met voldoende context en een haalbare omvang.
Maak vooraf duidelijk of AI-hulpmiddelen zijn toegestaan. Als dat in de functie dagelijks gebeurt, is gebruik tijdens de proef logisch. Vraag wel dat de kandidaat keuzes en controles kan toelichten. Zo zie je of iemand hulpmiddelen gericht inzet en de verantwoordelijkheid voor het resultaat begrijpt, zonder een kunstmatig geheugenexamen te organiseren.
Spreek de beoordelingscriteria vooraf af
Kies een paar dimensies die belangrijk zijn voor het werk. Denk aan correcte uitkomsten, omgaan met fouten, herleidbaarheid en overdracht. Beschrijf per dimensie wat onvoldoende, bruikbaar en sterk werk inhoudt. Beoordelaars kunnen dan hetzelfde bewijs langs dezelfde meetlat leggen in plaats van algemene indrukken achteraf te vergelijken.
Geef belangrijke criteria ook aan kandidaten. Je hoeft niet alle ongeziene testgevallen prijs te geven, maar wel het doel en de kwaliteitsverwachting. Een criterium als begrijpelijke foutafhandeling is eerlijker dan een verborgen voorkeur voor één bibliotheek. Noteer waarnemingen tijdens het gesprek zodat een overtuigende presentatie niet alle andere informatie overschaduwt.
Voeg normale én lastige gevallen toe
Gebruik naast een gewone invoer een onvolledig voorbeeld en een geval dat de taakgrens raakt. Bij een agent kun je een geweigerde toolactie of dubbele aanvraag toevoegen. Bij datawerk past een ontbrekende sleutel of onduidelijke definitie. Kies gevallen die daadwerkelijk verschil maken voor de kwaliteit van het beoogde werk.
Controleer dat de kandidaat voldoende tijd heeft om te begrijpen wat er misgaat. Een werkproef hoort geen wedstrijd in verrassingen te worden. Bespreek na afloop hoe het resultaat verandert bij een tweede uitvoering of andere invoer. Bij variabele modeluitvoer geeft een enkele geslaagde poging weinig informatie over consistentie.
Beoordeel bewijs en uitleg samen
Een automatische controle kan vaststellen of een schema klopt of een verwacht record bestaat. Andere aspecten vragen inhoudelijk oordeel, zoals een goed onderbouwde conclusie. Laat beoordelaars eerst een voorbeeld samen scoren en bespreek verschillen. Wanneer criteria verschillend worden uitgelegd, zijn de scores minder goed vergelijkbaar.
Een model kan ondersteunen bij het beoordelen, maar behandel die uitkomst als extra signaal. Onderzoek steekproefsgewijs of de beoordeling klopt en of de rubric wordt gevolgd. Vraag de kandidaat vervolgens om één keuze te verdedigen en één beperking te benoemen. Goede toelichting verbindt het resultaat met de eisen en maakt onzekerheid begrijpelijk.
Maak de selectie proportioneel en bruikbaar
Beperk de voorbereiding en gebruik geen vertrouwelijke productiegegevens. Een bestaand, bespreekbaar werkvoorbeeld kan een alternatief zijn wanneer een kandidaat weinig vrije tijd heeft. Voor een grotere opdracht past een betaalde afspraak met duidelijke grenzen. Het selectieproces moet inzicht geven zonder kandidaten een volledig product te laten bouwen.
Besluit op basis van de totale rol: resultaat, aanpak, samenwerking en leervermogen. Bewaar kort welke bewijzen de keuze ondersteunen en welke ondersteuning na de start nodig is. Een scorekaart helpt dat gesprek structureren, maar vervangt het gesprek niet. De beste werkproef maakt zowel sterke punten als ontwikkelruimte zichtbaar voor werkgever en kandidaat.